Jačanje ugroženih porodica

Svako dete ima pravo da živi u porodičnom okruženju. Velike rezidencijalne institucije ne mogu da podrže dete na odgovarajući način. U ovom trenutku je 6047 dece1 odvojeno od svojih roditelja i nalazi se pod starateljstvom države. Iako udeo dece smeštene u institucije opada u poređenju sa alternativnim smeštajem, ukupan broj dece pod starateljstvom države i dalje raste, uz povećanje od 36% između 2000. i 2013. godine. U ustanovama je najviše romske dece (26% sve dece pod starateljstvom države2) i dece sa smetnjama u razvoju i invaliditetom (59% sve dece u rezidencijalnim ustanovama). Situacija se ne poboljšava uglavnom zbog toga što nedostaju mehanizmi za podršku porodici koji bi sprečavali nepotrebno razdvajanje porodice, odnosno zbog toga što usluge u zajednici još nisu potpuno održive, pa dopiru do relativno malog broja dece.

• Oko 7500 dece je razdvojeno od porodica i živi u sistemu formalne zaštite.

• Oko 80% dece u sistemu formalne zaštite smešteno je u hraniteljske porodice, a 20% u rezidencijalne institucije.

• Oko 25% sve dece pod starateljstvom države čine romska deca.

• Preko 2/3 dece u institucijama čine deca sa smetnjama u razvoju.

Nijedno dete ne sme da izgubi svoju porodicu zato što ima smetnje u razvoju ili zato što je siromašno. UNICEF stoga, zajedno sa roditeljima i partnerima, radi na tome da se u zemlji promeni način razmišljanja o dečijoj zaštiti i da se podrži stvaranje povoljnog okruženja radi jačanja najugroženijih porodica. Naše aktivnosti su usmerene na pružanje podrške ugroženim porodicama kako bi one ostale zajedno te na uspostavljanje i dostupnost usluga koje će im dati podršku. Mi doprinosimo pružanju efikasnih i delotvornih usluga socijalne zaštite i transfera kako bi više ugrožene dece živelo u bezbednoj sredini, okruženo negom i staranjem, i kako bi njihove porodice povećale otpornost prema siromaštvu i potresima koji dolaze van porodice.

Konkretno, mi modeliramo uslugu podrške porodici i roditeljima i razvoj fleksibilnih oblika smeštaja u hraniteljske ili rođačke porodice, pomažemo da se sistem za socijalni rad osposobi za pružanje usluga na osnovu principa poštovanja stavova klijenata i zabrane diskriminacije i podržavamo unapređenje efikasnosti i delotvornosti finansijskih transfera za decu koja žive u siromaštvu i za decu sa smetnjama u razvoju.

UNICEF daje stručne savete na osnovu dokaza, izgrađuje kapacitete socijalnih radnika i drugih praktičara koji rade na pružanju usluga deci i pomaže jačanje partnerstava i međusektorske saradnje između sektora socijalnog rada, obrazovanja, pravosuđa i zdravstva.

Sistem socijalne zaštite koji dobro funkcioniše pomaže da se uklone barijere koje sprečavaju ostvarivanje prava dece i porodica. Naša vizija je uspostavljanje efikasnog sistema koji pravovremeno dopire do dece i porodica kojima je pomoć najpotrebnija i pruža usmerenu kombinovanu podršku najugroženijim grupama.

_________________

Podaci iz informacionog sistema Ministrastva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja na kraju 2013. godine.
Praćenje uzroka, procesa donošenja odluka i ishoda za decu u sistemu socijalne zaštite, Centar za istraživanja u socijalnoj politici i socijalnom radu Fakulteta političkih nauka Univerziteta u Beogradu i UNICEF, 2013.